کوپلینگ ضد جرقه SIT | مشخصات فنی و خرید

کوپلینگ ضد جرقه SIT یکی از حیاتی‌ترین قطعات ایمنی در خطوط انتقال قدرت صنایع پرخطر است. شرکت SIT ایتالیا با درک خطرات محیط‌های انفجاری، این کوپلینگ‌ها را (که اغلب از سری TRASCO® با تاییدیه‌های خاص هستند) به‌گونه‌ای طراحی کرده که از ایجاد هرگونه جرقه ناشی از الکتریسیته ساکن یا برخورد فلز با فلز جلوگیری کنند. این محصولات دارای گواهینامه معتبر ATEX هستند و برای استفاده در زون‌های خطرناک (مانند پالایشگاه‌ها و معادن) الزامی می‌باشند. گروه صنعتی سدکو به‌عنوان تامین‌کننده تجهیزات صنعتی، این محصول را با ضمانت اصالت و تطابق با استانداردهای ایمنی اروپا عرضه می‌کند. علاوه بر ویژگی ضد انفجار، این کوپلینگ‌ها وظیفه اصلی خود یعنی جذب ارتعاشات، شوک‌های ضربه‌ای و جبران ناهمراستایی بین شفت موتور و گیربکس را به بهترین نحو انجام می‌دهند. استفاده از متریال‌های رسانا در بخش واسط (Spider) مانع از تجمع بار الکتریکی شده و ایمنی سیستم را تضمین می‌کند. انتخاب کوپلینگ برای محیط‌های انفجاری (Ex) شوخی‌بردار نیست. برای اطمینان از اینکه کوپلینگ انتخابی با “زون” (Zone) محیط کاری شما مطابقت دارد، حتماً پیش از خرید با مهندسان فنی ما مشورت کنید.

کوپلینگ ضد جرقه چیست و چگونه کار می‌کند؟

در ماشین‌های دوار، اصطکاک یا الکتریسیته ساکن می‌تواند باعث ایجاد جرقه شود. در محیط‌هایی که گازها یا غبارهای قابل اشتعال وجود دارند، یک جرقه کوچک می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد. کوپلینگ ضد جرقه SIT با استفاده از دو مکانیزم ایمنی را تامین می‌کند:

1. جلوگیری از برخورد فلز با فلز: طراحی پنجه‌ای (Jaw Coupling) به گونه‌ای است که حتی در صورت خرابی رابط میانی، قطعات فلزی به هم برخورد نکرده و جرقه مکانیکی تولید نمی‌کنند.
2. تخلیه الکتریسیته ساکن: استفاده از رابط‌های پلیمری رسانا (Conductive Spiders) که الکتریسیته ساکن تولید شده را به زمین منتقل کرده و از تخلیه ناگهانی آن جلوگیری می‌کنند.

مشخصات فنی و استاندارد ATEX

کوپلینگ‌های SIT سری ضد انفجار مطابق با دایرکتیو 2014/34/EU (استاندارد ATEX) تولید می‌شوند. مشخصات فنی عمومی آن‌ها به شرح زیر است:

ویژگی	مشخصات فنی
برند سازنده	SIT (ایتالیا)
نوع کوپلینگ	الاستیک / پنجه‌ای (Jaw Type)
استاندارد ایمنی	ATEX 94/9/EC (Ex Certified)
جنس هاب	چدن GG25، فولاد یا آلومینیوم
جنس رابط (Spider)	پلی‌اورتان رسانا (Conductive)
محدوده دمایی	-20 تا +80 درجه سانتی‌گراد (بسته به نوع)
قابلیت‌ها	جذب ارتعاش، جبران ناهمراستایی، ضد جرقه

کاربرد در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

هر جا که نماد Ex (ضد انفجار) روی تجهیزات دیده شود، استفاده از کوپلینگ‌های SIT الزامی است:

• پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها: اتصال پمپ‌های انتقال سوخت و کمپرسورهای گاز.
• صنایع رنگ و رزین: میکسرهایی که با حلال‌های اشتعال‌زا کار می‌کنند.
• سیلوهای غلات و آرد: جلوگیری از انفجار گرد و غبار (Dust Explosion).
• معادن ذغال‌سنگ: فن‌های تهویه و نوار نقاله‌ها.
• جایگاه‌های سوخت (CNG/LNG): تجهیزات پمپاژ.

مزایای کوپلینگ‌های ایمن SIT

استفاده از کوپلینگ ضد جرقه SIT علاوه بر ایمنی، مزایای فنی زیر را به همراه دارد:

• تطابق قانونی: دارای مدارک فنی معتبر جهت ارائه به بازرسان ایمنی و استاندارد.
• محافظت از تجهیزات: با جذب لرزش‌ها و شوک‌های ناگهانی، عمر بیرینگ‌های موتور و پمپ را افزایش می‌دهد.
• نصب آسان: طراحی کامپکت و ساده که نیاز به ابزار پیچیده‌ای برای نصب ندارد.
• هزینه نگهداری پایین: تنها قطعه مصرفی “رابط پلیمری” است که تعویض آن بسیار کم‌هزینه و سریع است.
• عملکرد مطمئن: حتی در صورت از بین رفتن کامل رابط پلیمری، طراحی هاب‌ها مانع از قفل شدن ناگهانی سیستم می‌شود (Fail-safe).

نکات حیاتی در انتخاب و خرید

در خرید کوپلینگ‌های ضد جرقه، صرفاً دانستن قطر شفت و گشتاور کافی نیست. شما باید «گروه انفجاری» (Explosion Group) و «زون محیطی» (مثلاً Zone 1 یا Zone 21) را بدانید. کوپلینگ‌های SIT با کدهای مشخصی برای هر زون تعریف شده‌اند. همچنین ضریب سرویس (Service Factor) در این کوپلینگ‌ها باید با دقت بیشتری انتخاب شود تا از افزایش دمای بیش از حد (که خود عامل جرقه است) جلوگیری شود. گروه صنعتی سدکو به عنوان مشاور تخصصی، شما را در انتخاب دقیق‌ترین مدل یاری می‌کند.

سوالات متداول

آیا می‌توان از کوپلینگ معمولی در محیط ضد انفجار استفاده کرد؟

خیر، این کار بسیار خطرناک و غیرقانونی است. کوپلینگ‌های معمولی پتانسیل تولید الکتریسیته ساکن و جرقه مکانیکی دارند که می‌تواند منجر به انفجار شود.

علامت ATEX روی کوپلینگ نشان‌دهنده چیست؟

این علامت نشان می‌دهد که محصول طبق استانداردهای اتحادیه اروپا برای محیط‌های با جو انفجاری آزمایش و تایید شده است.

آیا رابط پلیمری (Spider) این کوپلینگ‌ها خاص است؟

بله، رابط‌های مدل ضد جرقه معمولاً به رنگ سیاه هستند و خاصیت رسانایی الکتریکی دارند تا الکتریسیته ساکن را تخلیه کنند. استفاده از رابط‌های رنگی معمولی (زرد/قرمز) در محیط انفجاری ممنوع است.

عمر مفید این کوپلینگ‌ها چقدر است؟

هاب‌های فلزی عمر بسیار طولانی دارند. عمر رابط پلیمری بستگی به میزان همراستایی شفت‌ها و شرایط دمایی دارد، اما معمولاً چندین سال کار می‌کند.